Leiderschap

BLOG

23 januari 2020
Angstcultuur

Ik belde haar op met een hulpvraag en wilde even sparren. Voordat ik dit deed had ik er goed over nagedacht, het was een kleine drempel, maar dit leek me de beste weg. Toen ik ophing had ik een rotgevoel en vlogen mijn emoties alle kanten op. Wat was hier gebeurd? Ik had niet eens de kans gekregen om mijn vraag te stellen, maar werd naar iemand anders doorverwezen die het wel even zou oplossen. In mijn beleving werd de vraag op voorhand al van tafel geveegd en ik voelde me in de hoek gezet. Mijn primaire reactie was: ‘zak er lekker in’ en ik schrok van mezelf…

Het heeft me aardig beziggehouden, het reflecteren op wat er was gebeurd en wat deze gebeurtenis en mijn reactie hierop zei over mij. Waarom kreeg ik dit gevoel? Het raakte iets aan. Ik voelde me niet gehoord en gezien en behandeld als een lastige ‘leverancier’. Het raakte aan mijn waarden en waar ik voor sta als het gaat over verbinding, betrokkenheid en wederkerigheid in samenwerken. Niets van dit alles kwam naar voren in het gesprek en dan steekt mijn ‘draak’ verharding de kop op.

Toch blijft en is het dan juist de kunst het niet persoonlijk te maken en een strategie te gaan kiezen als: ‘ik zal jou eens een poepje laten ruiken’. Dan ga ik de strijd aan en doe ik precies hetzelfde. Ik realiseerde me: dit is dus wat er gebeurt in veel organisaties. Deze wijze van interactie is waar angstculturen en sabotage gedrag uit ontstaat en al helemaal in combinatie met een hiërarchische verhouding. Uit dit soort situaties kan er een onderstroom voortkomen zoals weergegeven in onderstaand figuur.

Bron: Sabotagelijn, Deep Democracy, Myrna Lewis

In veel organisaties wordt er persoonlijk leiderschap verwacht van medewerkers, maar om dat te kunnen laten zien en ontwikkelen, is er verbinding en een bedding nodig waarin openheid en kwetsbaarheid kan zijn. In teamsessies help ik dit te bereiken. Als er geen oprechte mogelijkheid is tot het stellen van hulpvragen, vindt er geen groei plaats en branden mensen af. Je wilt gehoord worden, dat er iemand luistert, je probeert te begrijpen en met je meedenkt als dat nodig is. Verbinding met anderen is een natuurlijke behoefte die maakt dat wij floreren.

Uiteindelijk ben ik blij met deze ervaring, omdat het me scherp houdt. Ik doorzie nog beter wat er met en tussen mensen en in relaties gebeurt als de interactie onprettig of onveilig is. En wat het vervolgens vraagt om neutraal en in verbinding te blijven met jezelf en de ander. Het kunnen blijven zien van je intentie en vanuit persoonlijke kracht en zelfvertrouwen blijven staan voor jouw waarden. Loslaten waar je geen invloed op hebt zonder cynisch te worden. Dat is hard werken, maar de enige mogelijkheid om je energie te behouden en je gevoel over de situatie te keren.

Renate O’Prinsen