Verbinding

BLOG

10 mei 2020
Écht zien wat er is

We zaten met elkaar aan de eettafel. We brengen als gezin veel tijd samen door de afgelopen periode. Veel tijd met elkaar doorbrengen en elkaar echt zien, kunnen twee verschillende dingen zijn. Ik keek eens goed naar mijn jongste zoon van 17 jaar oud. Hij heeft aardig wat moeten schakelen de afgelopen maanden. Dit geldt voor iedereen uiteraard, maar als je autisme hebt is dat extra ingewikkeld. Hij hecht aan structuur, duidelijkheid en bovenal aan rechtvaardigheid. Dat laatste vindt hij momenteel lastig. De meeste van zijn leeftijdsgenoten zijn inmiddels ‘bijzonder’ geslaagd, maar in het speciaal onderwijs worden de staatsexamens nog in juli afgenomen. Hij mag en moet dus nog een paar weken door en dat is moeilijk te accepteren voor hem, want het gaat in de basis over een zelfde en volwaardig VMBO diploma…?!

Met liefde en bewondering keek ik naar hem, nadat hij mij deze ochtend met een grote knuffel uit bed was komen halen voor het Moederdagontbijt. Al dat schakelen van de afgelopen maanden en hoe hij hierin is gegroeid. Hoe hij na, in eerste instantie een tsunami aan prikkels en veranderingen, nu online lessen heeft met zijn klas en een openhartig gesprek door de telefoon voert met zijn coach. Maar er zat hem iets dwars en dat zag ik, omdat ik écht keek.

Het ging over zijn relatie. Hij wilde graag een vriendin, misschien met name wel omdat zijn grote broer dat ook heeft. Het hoge woord kwam eruit; dat nu er een vriendin is, hij het eigenlijk best wel ingewikkeld vindt. We zagen en hoorden de innerlijke strijd, want hij wilde het zo graag en wij waren ook zo enthousiast en blij voor hem en bevestigden dat keer op keer. Met dat laatste hebben we wellicht onbewust een verwachting en beeld opgelegd waardoor het voor Mel lastig was om al eerder met ons over zijn teleurstelling en worsteling te spreken. Er ontvouwde zich een mooi gesprek waarbij wij oprecht nieuwsgierig en begripvol waren en alleen maar vragen hebben gesteld. Eenvoudige vragen die hem hielpen om zich uit te kunnen spreken en om zijn volle hoofd met prikkels te ordenen. Geen oordelen, geen aannames, geen goed bedoelde adviezen; er alleen maar zijn met onze volledige aandacht. Hij gaf aan dat hij behoefte had aan ruimte en ging naar zijn kamer om alles even rustig te laten bezinken en zich te herpakken. Kort daarna kwam hij vragen of hij mee mocht helpen met klusjes in huis, omdat hem dat afleiding geeft en hierdoor de rust in zijn hoofd terug kon komen.

Iedere keer weer verbaas ik me en ben ik blij tegelijk met de spiegel die hij voor ons is. Ook dat laatste; klusjes doen om je hoofd leeg te maken. Wij zien het vaak als een opgave, iets wat moet, maar ik geloof en weet dat het echt functioneel is. Dat, als je het rustig en met aandacht doet, het je kan helpen om rustig te worden, er juist nieuwe ruimte ontstaat in je hoofd waardoor je uiteindelijk meer in verbinding komt met jezelf en de ander.

Een nog grotere les voor mezelf en wat ik zie in organisaties, is het stellen van vragen in plaats van het invullen en oordelen. We denken dat we iets weten, plakken een label op mensen en situaties. We bepalen en denken voor anderen zonder mensen werkelijk te zien en te horen. Wellicht is in deze tijd wat meer leiderschap en duidelijkheid nodig, maar ik meen ook waar te nemen dat sommige organisaties en managers hierin doorslaan. De crisis wordt aangegrepen om te gaan ‘managen’ en alles eenzijdig te bepalen waarbij de nadruk komt te liggen op KPI’S. Misschien gedreven en gevoed door gemakzucht, angst of onzekerheid?

Waarden en cultuur lijken naar de achtergrond te verdwijnen of worden hierdoor juist zichtbaar…? Thema’s die hieraan raken zijn misschien wat complexer op afstand en in een andere context, maar zeker niet minder belangrijk. Juist niet. Cultuurontwikkeling kun je niet zomaar verplaatsen of uitstellen, dat bestaat niet, het laat zich in alles zien. Gelukkig is dit niet overal het geval en mogen wij op een aantal plaatsen helpen in hoe je juist in deze tijd de vertaalslag maakt en trouw bent aan je waarden. Hoe je groeit en tot grotere hoogtes komt met elkaar ondanks of dankzij de omstandigheden. Hoe je mensen blijft zien en horen, hoe je inzichten ophaalt en lessen integreert voor een duurzame toekomst. Je kunt niet terug naar de ‘oude’ situatie, want die is niet meer van toepassing. In mijn podcast ga ik daar uitgebreid op in.

Mel gaat richting zijn vriendin aangeven wat hij belangrijk vindt in een relatie en de ruimte die hij hierbij nodig heeft. Apetrots ben ik op hem, want ik weet hoe ingewikkeld dit voor hem is. Wij laten onze beelden en verwachtingen nog meer los, zodat we hem echt blijven zien en er bij hem nog meer ruimte en vertrouwen ontstaat dat hij mag zijn wie hij is.

Renate O’Prinsen